THE ACT OF KILLING (2012) ⭐⭐⭐

 

© Cinephil

Wanneer de Indonesische regering in 1965 door een militaire coup omver wordt geworpen, krijgt het leger de macht. Als gevolg daarvan worden de communisten vogelvrij verklaard. Honderdduizenden van hen worden in opdracht van het leger vermoord. De beulen destijds krijgen een podium in deze documentaire.

'Oorlogsmisdaden worden gedefinieerd door de winnaar.' Helemaal ongelijk heeft Adi Zulkadry niet. Hij behoort tot de groep moordenaars die zo'n vijftig jaar geleden huishield en nog steeds als held wordt gezien door de overheid. Voor de in Texas geboren filmmaker voegt hij er nog even fijntjes aan toe dat Amerika ook enkel bestaat omdat het de oorspronkelijke bevolking heeft verdreven of uitgemoord.

Met trots vertellen de inmiddels bejaarde gangsters over hun daden. Ze krijgen van de regisseur de kans om hun gruweldaden opnieuw uit te voeren in hun favoriete filmgenre. In detail laat Anwar Congo zien hoe hij destijds mensen met ijzerdraad wurgde. Hij verwoordt het alsof hij over zijn postzegelverzameling praat. Niemand heeft hier ook maar de minste wroeging, hoewel Congo wel laat doorschemeren dat hij regelmatig nachtmerries heeft.

Wellicht nog schokkender is het naspelen van de afpersingen. De gangsters gaan een echte markt op en laten vol bravoure zien hoe ze de Chinese gemeenschap geld afhandig maken voor bescherming. Dit is geen fictie meer. De kraameigenaren zijn doodsbang en overhandigen echt hun opbrengst. Het is nog steeds de orde van de dag.

Minder indrukwekkend is een interview op televisie waarin deze misdadigers opgehemeld worden door de presentatrice. De regisseur doet voorkomen alsof het hier om een belangrijke publieke omroep gaat, maar TVRI Noord-Sumatra is een regionale nationale staatsomroep. Deze vorm van manipulatie doet afbreuk aan een indrukwekkende en gruwelijke documentaire.

Regie: Joshua Oppenheimer. 117 minuten.